platform

Kerktuinen

Een stappenplan

Vooraf

Elke situatie is anders en de wensen en mogelijkheden kunnen verschillen, maar voor het realiseren van een tuin met een betekenis is er een aantal overeenkomende aandachtspunten (zie de brochure Kerktuinen op de drempel naar de wijk). Wellicht kunnen onderstaande suggesties u in een aantal specifieke situaties verder helpen. Daaronder vindt u een hoofdstuk met algemene aanbevelingen bij het maken van een stappenplan.


Specifieke situaties

Oude kerken met een cultuurhistorische betekenis
Als u een verwaarloosd natuurrijk erf bij uw (oude) kerk heeft en dat wilt opknappen, kunt u contact opnemen met Landschapsbeheer. Het project Groene Kerkterreinen voorziet in subsidiemogelijkheden van het Prins Bernard Cultuurfonds Zie www.landschapsbeheer.nl  tel. 030-2345010.  Projectleider is Edwin Raap: e.raap@landschapsbeheer.nl

Monumentale kerken
Als u de tuin van een oude kerk met een kerkhof wilt herinrichten, vraag dan advies aan de Vereniging Terebinth www.terebinth.nl en eventueel aan de Rijksdienst Monumentenzorg in Zeist www.racm.nl.
Het bewaren van oude grafmonumenten vereist speciale zorg en de uitstraling van een gebouw vraagt soms om specifiek daarbij passend groen.

Grote terreinen: Stichting Kerk en Grond / landschappenbeheer
Bij grote tuinen of een groot grondgebied kunt u voor advisering contact opnemen met de Stichting Kerk en Grond www.kerkengrond.nl en het landschapsbeheer in de provincie.

Vlindertuinen
Bij de Vlinderstichting  www.vlinderstichting.nl  en www.uwtuinvolvlinders.nl  kunt u advies vragen voor het inrichten van een vlindertuin. In samenwerking met het VSBfonds legt de Vlinderstichting een vlindertuin aan bij zorgcentra in combinatie met scholen die de tuin onderhouden / of voor educatie daarvan gebruik maken.

Kerkspeelplein / Kinderen
Als u naast de tuin een speelplaats wilt inrichten, neem dan contact op met  de Stichting Jantje Beton  www.jantjebeton.nl en kijk voor een stappenplan op kerkspeelplein of neem contact op met hun projectleider. Zij kunnen meefinancieren.
Ria Stolk ontwikkelde een activiteit voor kinderen, om kinderen met al hun zintuigen de tuin in Hoofdorp te laten ontdekken. e-mail: infoboekwinkelhetkruispunt@zonnet.nl


Stappenplan

Bij het uitwerken van uw stappenplan kunt u gebruik maken van de volgende aanbevelingen. Algemeen geldt zeker: Geniet van de kerktuin als humus voor de ziel. Houd het gezellig en sociaal!
  1. Eigendom en goede wil
    Neem bij het voorbereiden van het plan zo mogelijk contact op met aangrenzende grondeigenaren en de gemeente om 'de goede wil' te verduidelijken en te verbreden. Informeer de gemeente (lokale overheid) als u de tuin openbaar toegankelijk wilt maken. Zij kunnen u wellicht daarin steunen!

  2. Kartrekkers en bondgenoten
    Werk samen met anderen, uit de kerkelijke gemeente of parochie, maar zo mogelijk ook met mensen uit de wijk, IVN (Vereniging van Natuur-en milieueducatie), tuinclubs, etc.

  3. Inventariseer de wensen
    Bespreek met elkaar welke wensen er leven en de keuzemogelijkheden: stiltetuin, functie voor de wijk, bijbeltuin, pluktuin, natuurtuin, etc. (zie bij mogelijkheden).

  4. Maak een tuinontwerp en een plantplan
    Denk daarbij aan de aansluiting met het gebouw en de grondsoort (nat / droog). Durf te kiezen.

  5. Kosten
    Inventariseer de kosten, ook van het onderhoud. Geef  aan op welke kosten bespaard kan worden door bijvoorbeeld  hergebruik van materiaal, eigen inzet, verzamelen van planten en stekjes uit de gemeente, of d.m.v. betrokkenheid van de lokale overheid. Als een kerktuin een functie in de wijk heeft, kan de overheid mogelijk bijspringen.

  6. Tuinfonds
    Vorm eventueel een tuinfonds en verzin ludieke acties om dat fonds te vullen: het maken van jam, geurzakjes met lavendel,  kruidenthee, (foto)kaarten, bloemstukjes / boeketten voor de verkoop, b.v. ter gelegenheid van moederdag, een braderie, etc.

  7. Overleg / communicatie
    Overleg met de bestuurs- en beheersorganen en met de direct betrokkenen. Zorg voor goede informatie / communicatie.

  8. Vormgeving
    Begin met het aanleggen van paden en de structuur van de plantbedden.

  9. Kinderen
    Probeer  het planten van bollen, bomen, etc., zoveel mogelijk in samenwerking met de kinderen te doen. Ria Stolk ontwikkelde een tuinactiviteit voor kinderen om met al hun zintuigen de tuin te ontdekken. Info: www.boekwinkelhetkruispunt.nl


  10. Vrijwilligers
    Maak afspraken met elkaar: wie onderhoudt wat en wanneer. Bepaal ook wie eindverantwoordelijk is voor de diverse werkzaamheden.

  11. Samenwerking / advies
    Vraag om advies en ondersteuning, ook dat vergroot de betrokkenheid. Denk aan samenwerking met bijvoorbeeld leden van:
      IVN  (Vereniging voor Natuur- en milieueducatie)
      Plantage Middenlaan 2c / Postbus 20123
      1110 HC  Amsterdam
      tel. 020-6228115
      zie www.ivn.nl

      Het IVN is een landelijke organisatie die bestaat uit beroepskrachten en vrijwilligers. Men kent twaalf provinciale consulentschappen en districten. De beroepskrachten ondersteunen en adviseren de vrijwilligers die zijn ondergebracht in 176 afdelingen. Er zijn ongeveer 17.000 leden. IVN’ers zijn bijvoorbeeld betrokken bij de inrichting van de tuin van de Oranjekerk in Amsterdam. Een IVN medewerkster maakte een brochure met een overzicht van de bijbelse bomen die in het Munnikepark in Zwijndracht staan. Dit park behoorde vroeger aan het klooster en is thans een arboretum.
      Vraag het IVN om advies bij het ophangen van nestkasten, het controleren daarvan, excursies, advisering paddenpoel, insectenhotel, vlinderstruiken, kerkuilen, gierzwaluwkasten, etc.


      Tuinclubs zoals Groei en Bloei. www.groeienbloei.nl
      Groei en Bloei is de naam van het maandblad van de KMTP (Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde) 
      In het hele land zijn er lokale verengingen van Groei en Bloei met tuinliefhebbers en deskundigen. U kunt met hen contact opnemen voor advies en ondersteuning.
      Voor groenadvies: mail naar groenadvies@groei.nl of schrijf naar Groei en Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. tel. 070 3681215