platformKerktuinen |
Uit Kerk in Den Haag
September 2001
De landelijke projectgroep Kerk en Milieu van de Raad van Kerken in Nederland lijkt een mentale oliespuiter te hebben aangeboord, zoveel mensen kwamen op de eerste kerktuinendag af die in Den Haag en Wassenaar werd gehouden.
Zeker zeventig tuin- en natuurliefhebbers verdiepten zich achtereenvolgens bij de Hof van Lof van de Bethelkapel aan de Th. Schwenckestraat en in de tuin van de Nederlandse Protestanten Bond in Wassenaar in het fenomeen kerktuinen.
Voor wie bij milieu alleen aan de opwarming van het klimaat, eindeloze rapporten en mislukte conferenties denkt, is een tuinendag op zich al een verademing, Niet om je aan ernstiger zaken te onttrekken, maar om te leren zien wat schepselen zonder stem te zeggen hebben. Daar horen bloemen, planten, tuinen en hoven uit de christelijke traditie bij.
Een tweede reden kan zijn dat je als gemeente en andere buurtbewoners de kerktuin een eigen ecologische, symbolische en buurtgerichte functie wilt geven: 'Hier kun je met elkaar praten', heet het, als andere stille tuinen ver en eenzaam voelen.
Voor iedereen die hiermee aan de slag wil gaan, verscheen vorig jaar al de brochure Van kerk met tuin tot hof van lof. In tegenstelling tot menige andere productie van de Raad van Kerken was het boekje, dat tal van ideeën bevat voor de inrichting en het beheer van kerkerven en -tuinen in no time uitverkocht. De kerktuinendag wilde hier een praktisch vervolg op zijn.
En dus kregen de zeventig een heldere uitleg over zaken als: hoe zet je een kerktuin op ('Vijf jaar geleden hadden we hier meer puin dan tuin', zo begon Jannie van Kuijen van de Haagse Hof van Lof haar verhaal), hoe kom je aan geld ('Uiteindelijk mochten we de bazaropbrengst in de tuin steken') en materialen ('je staat er versteld van wat er allemaal in schuurtjes staat) en welke plantenkeuzes maak je bij de aanleg? Met de namen van bijbelse planten valt na de distels, rozen en lelien als geloofsthema's een heel nummer van 'Kerk in Den Haag' te vullen. Als je je daarin verdiept dringt pas door hoe betekenisvol een tuin kan zijn. De bijbel staat er vol van.
De rest moet komen van een lange adem, die zich over meerdere kerkelijke seizoenen uitstrekt. en sloten koffie voor alle vrijwilligers. Het resultaat hoeft overigens niet direct met de Keukenhof te wedijveren. In een woonwijk is een klein stukje grond al genoeg om voor jonge moeders onder schooltijd een teaparty te organiseren of in het weekend een keer een mooi lezinkje te houden: Of het kan een tuin worden waar alles om stilte draait. Ais een paradijsje op zich, om te bewerken en te bewaren.
Zelden zal een kerkelijke werkgroep er zo in geslaagd zijn de tongen los te maken. De dag ontplooide zich als een verfrissende waaier van ideeën en alternatieven. Het idee om ter ere van vriend Franciscus vogelbakjes in de tuin neer te zetten. Een gedachtenismuur op te rich ten. Namens alle geledingen van de gemeente rozenstruiken te planten. Er een compleet bijbelse tuin van te maken. En waarom zou je. met de pastorie- en de kosterstuin erbij, niet een prachtig rondje om de kerk kunnen maken?
De tuin kan ook diensten leveren voor de geloofsgemeenschap. Een stukje wilg in de Goede Week voor Pasen, de Adonis flammea voor Pinksteren. Planten die gebruikt worden in de liturgie, de verkondiging. de gedachtenis. Misschien kan er zelfs iets met stromend water. Waarschijnlijk rolt er zelfs een mooi alternatief uit voor dat verdrietige bosje chrysanten vol chemicaliën, dat in menige kerkzaal voor kanselboeket moet doorgaan. En wat te denken van de kerktuin als kooktuin; met groenten die weer bij een seizoen horen? Linzensoep in de veertigdagentijd. Eén keer per jaar een bijbelse maaltijd. Elk idee is net als een zaadje: het moet eerst groei en
Inmiddels is in onze stad weer een nieuwe tuin geopend: de Amadeüs Kerktuin bij de Bethelkerk (Loosduinen) in de Mozartlaan. Op initiatief van enkele gemeenteleden werd een braakliggend terreintje naast de kerk omgetoverd tot een tuin. 'Het is er nu even kleurrijk als de kerk van binnen', zegt een van de gemeenteleden. Dat geluid vieI ook op de kertuinendag te beluisteren: 'AIs je je omgeving verwaarloost. verwaarloos je jezelf'