platformKerktuinen |
Het Parool, 17-8-2001
MAURITS SCHMIDT
Kerktuinen zijn zo populair geworden dat morgen de eerste Nederlandse kerktuinendag wordt gehouden. Hebt u nog een judaspenning voor mij? Krijgt u van mij een mosterdzaadje.
De madonnalelie is helemaal opgevreten door het leliekevertje. De wonderboom, als zaadje geïmporteerd uit Zuid-Afrika, zal hier nooit zo hoog opschieten dat hij een profeet beschutting kan bieden. Maar verdord, naar het bijbelwoord Jona 4 vers 7, is hij tenminste nog niet. De vijgenboom heeft al zo veel vrucht gedragen dat de gemeente er na de kerkdienst van kon proeven. Zo is de stand van zaken in de kerktuin in Hoorn.
Kerktuinen waren doorgaans in gebruik als kerkhoven. Tegenwoordig worden meer en meer kerkhoven ingericht als kerktuin. De belangstelling voor echte kerktuinen is de laatste jaren zo toegenomen dat morgen in de Bethelkapel in Den Haag de eerste kerktuinendag wordt gehouden. Organisator is de projectgroep kerk en milieu van de Raad van Kerken; de motor erachter zijn een paar echte kerktuingekken, vrijwilligers her en der in het land.
Doel van de dag is uitwisseling van moeilijk- en mogelijkheden: hoe zet je een kerktuin op, waar haal je geld en vrijwilligers vandaan, hoe regel je het onderhoud.
Het idee om iets meer van een kerktuin te maken dan een fietsenstalling annex parkeerplaats, moet natuurlijk een vroom sausje hebben. ''Een goed ingerichte kerktuin draagt uit wat geloof betekent,'' heet het op de website http://go.to/kerktuinen, een voortreffelijke, overzichtelijk ingerichte site van de Texelse dominee Marco Roepers (mgjroepers@hetnet.nl).
Een van de aardigste ontdekkingen op de site is dat je tuinen op veel verschillende manieren kunt inrichten en toch de intentie ervan ('iets laten zien van de geloofsgemeenschap') recht doen. Kerktuinen zijn er onder meer in Siddeburen, Wassenaar, Noordwijk, Midden-Beemster, Borculo, Utrecht, Waalre, Best en Asten.
Roepers onderscheidt verschillende typen.
* De kerknatuurtuin drukt eerbied uit voor de natuur: wilde planten, een bloemenwei, plek voor vogels, vissen en bijen.
* De pluktuin biedt bloemen die je in de kerk kunt zetten en bij de zieken kunt thuisbrengen. Scheelt nog geld ook.
* De liturgietuin legt het accent op de kerkelijke kalender: hulst voor de kerst, muurbloemen voor Pasen (leven breekt door dode steen). Deze tuin houdt rekening met de kleuren van het kerkelijk jaar.
* De aandachtstuin moet een rustplaats zijn voor wie zijn doden wil herdenken. Er groeien bloemen die naar heiligen verwijzen: de Teunisbloem voor Sint Antonius, het Janskruid voor Johannes.
* De stiltetuin ligt in het verlengde hiervan: een vijver, een boom of een rozenperk biedt gelegenheid tot inkeer en rust in dit jachtige leven.
* De bijbeltuin ten slotte herbergt planten die in de bijbel worden genoemd, vooral die daar een bijzondere betekenis krijgen: linzen, mosterdzaad, doornen en distelen, vijgenboom, palmtak.
Uiteindelijk kunnen tal van thema's ook samenkomen in één tuin. Mooi voorbeeld daarvan is de besloten en helaas zelden opengestelde stadstuin van de doopsgezinde-remonstrantse gemeente in het Foreesthuis, Grote Oost 43, in Hoorn.
De aanleg van de toen sterk verwaarloosde tuin is begonnen in 1997, toen een tijdelijk predikant het idee meenam uit zijn vorige standplaats. Een groepje tuinliefhebbers haakte in, met als voortrekker Luke Dijksma-Koopal, toevallig ook nog tuinontwerpster. Idee was aansluiten bij de stijl van het fraaie zeventiende-eeuwse pand. Zo liggen er vier vakken, gescheiden door met buxus afgezette schelpenpaadjes, een eenvoudig zitje in het midden.
Tijdens een rondleiding wijst Dijksma op aardige details: ''We zijn begonnen met zeven acacia's. Zeven is een heilig getal, Noach gebruikte het hout voor de bouw van zijn ark, zoals het later voor altaarbouw werd gebruikt. De olijf en de wijnstok zijn symbolen voor de vrede, denk maar aan het olijfblad van de duif.''
''We houden hier soms bijbelse maaltijden, met producten uit de tuin: vijgen, roomse kervel, dille, venkel, koriander. We hopen dat er straks druiven, walnoten en olijven bij komen. De gewassen staan er al, maar ze zijn nog te jong. Er is nog veel werk in de wijngaard des Heren.''
Openstelling: laatste vrijdag van de maand, 13.30-16.30 uur, of via 0229-230933/232608.
© Het Parool, 17-8-2001