LiturgischBloemschikken |
In de Goede of Stille Week komen alle belangrijke thema's uit het leven en de christelijke traditie samen.
Bij het versieren van de kerk stimuleren we het gebruik van bloemen en takken van het seizoen - bij voorkeur uit de tuin - opdat de composities de 'duurzaamheidscan' kunnen doorstaan.
Palmzondag is het begin van de Goede Week met de herinnering aan de intocht van Jezus in Jeruzalem. Hij komt als een anti-koning op een ezel de stad binnen. Het is een oud gebruik om op deze zondag het lijdensverhaal te lezen. De palmzondag is ook de zesde zondag in de Veertigdagentijd. De versiering kan daarom ook aansluiten bij de voorafgaande zondagen. Zie Veertigdagentijd.
Voor het passiedeel:
Met Witte Donderdag begint de viering van het paasgeheim. Op die dag gebruikt Jezus de laatste maaltijd met zijn leerlingen. In de lezing van het Johannes-evangelie wast Jezus voor deze maaltijd de voeten van zijn leerlingen. Het is een teken dat hij dienaar van allen wil zijn en ook ons oproept tot dienstbaarheid.
Hulpmaterialen
Op Goede Vrijdag past rouw en meeleven met het lijden van de Heer. De hele schepping rouwt mee: 'Er viel duisternis over heel de streek tot aan het negende uur, doordat de zon geen licht meer gaf' (Lucas 23, 44).
Verschillende volksnamen en legenden van planten hebben betrekking op het lijden en de kruisiging van Jezus, zoals de Judasboom, Judaspenning, Christusdoorn en passiebloem. Rode bloemen en planten met rode vlekken op de bladeren kunnen aan het bloed van Jezus herinneren. Volgens legenden zou het bloed tijdens de kruisiging op de anemoon en het perzikkruid (Polygonum persicaria) zijn gevallen. Perzikkruid wordt door de rode vlek op het blad in de volksmond Jezusgras genoemd.
Met Pasen wordt de kern van het christelijk geloof gevierd: de dood en de opstanding van Jezus. De evangelist Johannes plaatst het graf in een tuin. Deze tuin roept herinneringen op aan de paradijstuin.
Een aantal bloemen die rond Pasen bloeien worden wel paasbloemen genoemd zoals het madeliefje en de dotterbloem. Primula's dragen de volksnaam paasroosjes en narcissen paaslelies. Muurbloemen zijn, evenals steenbreek, symbolen van opstanding, omdat zij als het ware door muren heen lijken te breken ofwel uit een dode, stenige ondergrond tot bloei komen.
Basisschikkingen en opbouw Een basisschikking betekent uitgaan van een bepaald mediatiebeeld, voorwerp of een bepaalde vorm waarop u per viering varieert.
(aardbol, mos rond kippengaas of een halve aardbol / ronde hoop aarde op een schaal, of een wereldbol)
Palmzondag: palmtakjes
Witte Donderdag: korenaren of witte viooltjes
Goede Vrijdag: rode bloemen (Chaenomeles of anemonen) Judaspenning, doornen
Pasen: bloesemtakken
Palmzondag: rangschik de stenen ( flagstones/ tegels) tot een weg omhoog. Gebruik eventueel de verhogingen van het liturgisch centrum. Steek buxus bij de stenen als een groen pad.
Witte Donderdag: rangschik de stenen platen tot een tafel.
Goede Vrijdag: rangschik ze tot een (liggend) kruis. Zorg dat het geheel goed zichtbaar is door de compositie op een tafel te plaatsen.
Pasen: Zet de platen vertikaal tegen elkaar en laat uit de spleten een compositie met bloesemtakken verrijzen.
Gebruik bijvoorbeeld bamboestokken, bonenstaken, etc. van voldoende lengte!) en lappen stof in de liturgische kleuren.
Palmzondag: maak een boog of een doorgang door de stokken aan weerzijden van een looppad te plaatsen. Verbind de stokken met elkaar door een paarse lap.
Witte Donderdag: maak met de stokken een achthoek en leg die over een kom met water of het doopvont als verwijzing naar het nieuwe verbond (zie symboliek van de achthoek, pg. 24 van 'Bloemen geven zin'). Ook kunt u de achthoek ophangen. Verbind de stokken met een witte draperie.
Goede Vrijdag: maak een kruis met de stokken en verbind ze of omwikkel ze met zwarte lappen.
Pasen: plaats een aantal stokken horizontaal op de bodem en bundel de rest vertikaal als verwijzing naar de verrijzenis. Wikkel om de verticale bundels witte lappen en steek daartussen buizen met witte bloemen of bloesemtakken.
Palmzondag: zet twaalf bakstenen rechtop in een vierkant als verwijzing naar de stad Jeruzalem of vorm met bakstenen een massief vierkant. Leidt een draperie vanuit de kerkruimte als een weg naar de stad. Strooi hierop de graankorrels.
Witte Donderdag: plaats matzes tussen de stenen.
Goede Vrijdag: maak drie zuilen van de stenen. Plaats daartussen geknakte korenaren.
Pasen: maak een zuil van de stenen en plaats de korenaren, gebonden tot een korenschoof, vervlochten met groene grassen daarop.
|
|
|
|
Hang een brede lap op in de hal van de kerkruimte of in het liturgisch centrum. Leid de lap over een tafeltje naar de grond. Mooi is als de tafel ongeveer dezelfde breedte heeft als de lap. Zorg voor een lijst of prikbord met daarin geprint of geschreven de tekst.
Palmpasen
Rode lap met tweevazen links en rechts op de tafel. In de linker vaas een grillige, dode tak, leg daarvoor zwarte stenen en rechts en tak met groen en knoppen. Leg daarbij witte stenen
Witte Donderdag
Een witte lap, met op de tafel een wit tafelkleed, een kan en een bord
Strooi op het bord zwarte aarde en leg daarop korenaren. Zet er een zoutpot bij.
Steek in de vazen, of zinken emmers links en recht elk 6 stok broden, 12 totaal.
Interactie: brood met zoute boter smeren en eten
Meng door boter wat zout. Snijdt na de viering de stokbroden in plakken en geef de mensen de mogelijkheid om deze met de zoute boter te besmeren en op te eten. Of zorg dat er al bordjes met 12 stukjes elk, klaar zijn. Twaalf per bordje als verwijzing naar de twaalf leerlingen.
Meegeven: korenaar met wit lapje
Bindt rond een korenaar (te koop) een wit lapje. Leg de bundeltjes in schalen zodat men bij de uitgang deze mee naar huis kan nemen.
goedevrijdag
Een zwarte lap met daarop een schaal met zwarte stenen of houtskool. Steek hierin (in een loodprikker of klei) een (riet) stengel die bovenaan geknakt is.
Hang over de groen lap die als achtergrond dient, een zwarte lap en scheur die doormidden zodat in het midden nog een streep groen zichtbaar is.
Zet aan weerzijden in de vazen zwarte, dode, grillige takken.
Interactie: schrijven over lijden
Maak van dode takken een kruis en hang dat op in de hal tussen twee prikborden. Leg daarbij schalen met velletje papier en potloden. Nodig mensen op om daarop een gedachte bijvoorbeeld rond lijden te schrijven en deze op het bord te prikken.
Meegeven: rietpluim met zwarte lapje
Verzamel rietpluimen en bindt rond een rietpluim een zwart lapje. Leg ze in schalen opdat men -indien men dat wenst- een pluim kan meenemen naar huis. Een alternatief is om met takjes kleine kruisjes te binden en op zwarte lapjes te leggen.
|
|
|
Holle Stengels / raster
Een suggestie op basis van een idee uit de SOW-kerk in Rozendaal (bij Velp)
Verzamel holle stengels van de reuzenbereklauw. Snij die middendoor en vul de stengels op met:
Palmzondag: buxus
Witte Donderdag: korenaren of klimop
Goede vrijdag: judaspenning.
Pasen: groen mos met tussen de stengelstukken potjes bloeiende witte of gele primula's of narcissen.
Alternatief: maak van takken een raster en leg dat op een ondiepe schaal. Dit raster dient als steun voor de materialen. Zorg dat bloemstengels het water in de schaal raken.
Ook kan men in een rechte schaal takken klemmen waartussen men de materialen steekt.
Kleuren en getallen
Bind van berkentakken of kronkelwilg, etc., een dikke bundel. Zorg voor bloemenbuisjes ertussen.
Palmzondag: palmtakjes met vijf rode tulpen of anemonen.
Witte Donderdag: 12 witte tulpen of anemonen, laat in het midden er één bovenuit steken.
Goede Vrijdag: geknakte bloemstengels.
Pasen: zeven witte of gele bloemen laag, een achtste vertikaal boven de anderen (verrijzenis vond plaats op de eerste dag van de nieuwe week, de achtste dag)
Kransen
Maak zelf een basiskrans van buigzame takken of benut een strokrans.
Zie ook suggesties bij Veertigdagentijd en in Boek bloemen geven zin pg. 92- 93
Combineer de kransen eventeel met een schikking of eenvoudig boeket met bloemen in passende kleuren zie bij Kleuren en getallen
Palmzondag: buxus
Witte Donderdag: korenaren /snoeihout van de druif
Goede vrijdag: judaspenning/doornen
Pasen: met bolletjes van bloeiende narcisssen of potjes primula's of witte bloemen in steekbuisjes.
Of gebruik een steekschuimkrans met deels dorre takken en deels groene takken en bloeme als contrast dood/leven