)
)
- Kruis
- Hongerdoek
- Wereldbol
- Aarde(bol)
- Zand woestijn, aarde
- Geknakt riet
- (Regen)boog
- Richtingaanwijzer
- Poort
- (Droog)krans
)
LiturgischBloemschikken |
De evangelist Lucas neemt ons in het C-jaar mee op weg naar Jeruzalem, daar waar Jezus lijdt aan het kruis en sterft, maar ook waar het leven opstaat uit de banden van de dood. Het gemeenschappelijk leesrooster in het C-jaar komt voor de PKN- kerken overeen met dat van de katholieken. Alleen op de vijfde zondag wordt in katholieke kerken niet het evangelie van Lucas 20,9-19 gelezen, maar dat van de overspelige vrouw Johannes 8,1-11.
Zie voor meer suggesties het boek Bloemen geven zin (pg. 65-87), met name de serie rond 'Als de stenen spreken' is in het C-jaar geschikt. Andere suggesties, ook rond speciale projecten, zijn te vinden in brochures en handreikingen die door the Landelijk Dienstencentrum van de PKN -kerken en anderen worden uitgegeven (zie Algemene informatie, literatuur en bronnen).
Het was traditie om in de Veertigdagentijd geen bloemen te gebruiken. Ook het orgel zweeg en zwijgt in de kloosters. Sobere composities met bijvoorbeeld snoeihout hebben de voorkeur. Het werken met droogbloemen is een alternatief.
In de tuin is, ondanks de winter, van alles te vinden waarmee je iets kunt uitdrukken
terug
terugvoor de intocht:
)
Buxus / palmboompje / kamerpalm of andere groene takken zoals wilg.)
Palmpaasstokken / uitgeblazen eieren in de kleuren paars of rood (Goede Vrijdag), zwart (Stille Zaterdag) en Wit (Pasen)voor het passiedeel:
terug
terug
)
)
terug
)
)
Paasbloemen: narcis (paastrompetten), dotterbloem, Primula; ze worden allemaal 'paasbloemen' genoemd. De magnolia heet paasboom in Vlaanderen. terug
Basisschikkingen / Meditatiebeelden
Dit zijn eenvoudige composities die als raamwerk of basis dienen voor de zes weken in de veertigdagentijd. Wekelijks krijgt de basisschikking een ander accent dat inspeelt op de lezingen of thematiek van de zondag.
Als basisschikking of meditatiebeeld kunnen dienen:
)
Kruis / wandplaat met kruis(en) / Kruisweg
Aarde(bol). Maak de bol met behulp van een frame van stevig ijzerdraad. Wikkel daar door- en omheen allerlei snoeiafval uit de tuin. Met name takken van Clematis, wilg en berk zijn geschikt. Vlecht er eventueel klimopranken door. Afhankelijk van de thematiek kunt u de aarde "groener", "witter" of "donkerder" maken. Deze basisschikking kan de hele periode gebruikt kan worden. U kunt per week een plantenbakje in of bij de aarde plaatsen die na afloop als groet van de gemeente weggegeven wordt. Ook kunt U een boeket in de aardebol verwerken. Verwerk daartoe een klein emmertje of vaas in de bol of gebruik steekbuisjes of kleine glazen flesjes als u de bloemen over de bol wilt verspreiden. Let op dat u bloemen gebruikt die passen in het seizoen en probeer ze met eko-keur te kopen.
)
)
Zand-woestijn-aarde gebruik bijvoorbeeld als basis dienbladen, accubakken of cilinderglazen (zie voorbeelden met korte meditatieve teksten in Bloemen geven zin pg. 67,68 en bij B-jaar) .
)
)
)
terug
Stilleven: Passie en Pasen
Een stilleven is een basisschikking, die een aantal weken op een zelfde plek staat, waaraan kleine veranderingen aangebracht kunnen worden
Als basis dient een kruis of gaffelkruis. Dit kunt u ook zelf vormen door het samenbinden van buigzame takken.
Het kruis is niet alleen een verwijzing naar lijden, maar ook naar levenskracht, met name het gaffelkruis. De vork van takken lijkt op een mens met open armen naar de hemel. Op priesterkleding wordt vaak deze kruisvorm gebruikt.
Veertigdagentijd: krans van doornentakken (braamstengels, rozen, sleedoorn of acacia bijvoorbeeld) om het kruis als verwijzing naar de doornenkroon
Goede Week: leg rond het kruis zwarte (pot)aarde en daarop graankorrels of gebruik de roodgeaderde donkere Croton- bladeren, een potplant
Pasen: bloesemtakken bij of aan het kruis (met steekbuisjes bijvoorbeeld)
(zie ook De Eerste Dag Lente 2009 nr. 2)
Plaats bij het kruis eventueel de volgende tekst:
terug
Deze serie kun je ook in het klein in een stiltehoekje thuis uitvoeren. Gebruik als basis voor het kruis een bestaand kruis of maak er één met takken of latten. Geef per week het kruis een accent dat naar de lezingen verwijst.
De eenvoudige compositie kunt u bijvoorbeeld maken op een jute lap bij het kruis of op een schaal met zand. zie ook de Eerste Dag, Lente 2010
)
1 Veertigdagentijd
Lucas 4,1-13: 'De mens leeft niet van brood alleen'
Kruis met korenaren en klimop, als verwijzing naar trouw blijven in geloof. Leg op een schaal een steen en matzes of een ander stuk (droog) brood
2 Veertigdagentijd
Lucas 9,28-36: .. Uw Licht in ons .. rotsvast houvast.
Kruis met witte schors van berk, van geschilde takken of omwikkeld met wit breed lint of lappen.
Compositie van drie witte stenen en eventueel een kaars.
3 Veertigdagentijd
Lucas 13,1-9: ..Vruchtdragen vraagt zorg.
Kruis met snoeihout
Compositie met een schaal met zwarte aarde en gedroogde vijgen
4 Veertigdagentijd
Lucas 15,11-32: ..Barmhartigheid kent geen keuzes
Kruis met klimop (trouw) en rode (kleur van liefde) kornoelje takken Compositie: een lichte en een donkere kaars of een grote en een kleine, verbonden door een krans van klimop en rode kornoelje takken, een leeg bord of Johannesbroodpeulen (voedsel van varkens en de verloren zoon…)
5 Veertigdagentijd
Lucas 20, 9-19: .. Steen die hoeksteen wordt ..(PKN)
Johannes 8,1-11: .. Wie zonder zonden is, mag de eerste steen werpen (RK)
Kruis met zo mogelijk snoeihout van wijnstokken of met paarse lappen Compositie: een lege schaal met daarop een (hoek) steen.
)
)
6 Veertigdagentijd
Lucas 19, 28-40: .. als zij zouden zwijgen, dan zouden de stenen het uitschreeuwen.
Lucas 22,1-23,56
Kruis met buxus en eventueel rode en paarse linten of lappen
Compositie: schaal met (zwarte) stenen op een lap of en met rode anemonen of tulpen.
)
Goede Week
Vervang het zand op de schaal door zwarte aarde met graankorrels. Maak daarbij een eenvoudige compositie bijvoorbeeld:
Witte Donderdag: kan met een doek
) |
) |
) |
)
)
)
Pasen
Vervang de ondergrond door groen mos of graszoden en maak een paastuin met voorjaarsbloemen en bloesemtakken. U kunt ook het kruis met voorjaarsbloemen in steekbuisjes tot leven wekken.
terug
De basis driehoek kan op verschillende manier worden gemaakt:
Als je het idee van een kerktoren wilt oproepen, verwijzend naar de hemel, gebruik dan langere vertikale latten dan horizontaal.
Als je een gelijkzijdige driehoek wilt maken - als verwijzing naar de drie-eenheid, gebruik dan gelijke lengtes.
N.B. Weekendliturgie Gooi en Sticht
Niet alleen deze serie, maar ook een alternatieve serie met een driehoek als kader is door Anita Westhuis in 2010 ontworpen voor Weekendliturgie, Gooi en Sticht. Een voorbeeld hiervan ziet u op de tweede zondag.
1 Veertigdagentijd - 21 februari 2010
)
Lucas 4:1-13: 'Zeg dan tot deze stenen dat zij brood worden.'
Stenen op zand aan de basis. Hoger geplaatst: broden op mos.
Als verwijzing naar trouw klimop die 'staande blijft'. Jezus blijft zijn geloof trouw. Zo kon hij de verzoeking weerstaan.
2 Veertigdagentijd - 28 februari 2010
)
)
Lucas 9: 28-36: 'Er klonk een stem uit de wolk, die zei: Dit is mijn Zoon, mijn uitverkorene, luister naar hem!'
Horizontaal draden spannen rond de driehoek. Hierlangs een wolk suggereren d.m.v. uitgeplozen wit sisaltouw. Laat hieruit een amaryllis bovenuit komen: diep-rood vooruit wijzend naar zijn lijden, de lijdenstijd of wit als verwijzing naar het goddelijk licht of.
Alternatief (zie voor de hele serie de tekeningen in Weekendliturgie 2010)
)
Vul de bodem van de driehoek met zand en vorm met stenen een berg. Maak in de top van de driehoek met bloemendraad of gaas een constructie, steunend op de drie staanders. Bedek die als een luchtige wolk met uitgeplozen sisaltouw. Uit deze wolk komt het licht in de vorm van een paar goudgeverfde kronkelwilgtakken. Bevestig die takken op enkele punten bijvoorbeeld met wat lijm aan de staanders.
3 Veertigdagentijd - 7 maart 2010
)
Lucas 13:1-9: De onvruchtbare vijgenboom
Plaats voor de driehoek een bladrijke tak als verwijzing naar de vijgenboom. U kunt ook een foto of tekening van een vijgenboom in de driehoek plaatsen. Of gebruik een stek van een vijgenboom die u later in de kerktuin plant.
4 Veertigdagentijd - 14 maart 2010
)
Lucas 15:11-32: Gelijkenis van de verloren zoon
Een vaderfiguur van klimop als beeld van trouw en volharding. De oudste zoon gesierd met distels (prikkels omdat hij prikkelbaar is en ontevreden). Plaats de verwijzing naar de jongste, verloren zoon (gebogen, nederige lijnen van b.v. grassen) voor de driehoek.
5 Veertigdagentijd - 21 maart 2010
)
Lucas 20:9-19: Gelijkenis van de onrechtvaardige pachters
'Dat is de erfgenaam! Laten we hem doden… dan is de erfenis voor ons.'
Een wijnstok (evt. gesierd met kunststof ranken) afgeschermd met een hek: de pachters houden de opbrengst van de wijngaard voor zichzelf.
6 Veertigdagentijd - 28 maart 2010
)
Lucas 22:1- 23, 56: 'Deze nacht zal de haan niet kraaien voordat je driemaal geloochend hebt dat je mij kent.'
Werkwijze haan: rondje oasis volsteken met buxus. Gebruik gedroogde Celosia argentea (hanenkam) of rode kornoelje takjes voor de hanenkam. Grassen of veren voor de staart en takjes voor de poten.
Witte Donderdag
Voetwassing. Plaats een schaal met een witte linnen doek (en evt. witte viooltjes) binnen de driehoek.
Goede Vrijdag
Plaats een kruisvorm, gemaakt van natuurlijk materiaal, binnen de driehoek.
)
Pasen
Maak een opgaande bloemschikking van witte en gele bloemen en plaats die in de driehoek.
terug
Hanneke Maassen heeft zich laten inspireren door godsbeelden waar in de psalmen naar verwezen wordt en door reacties daarop van het volk of van één persoon.
1 Veertigdagentijd
)
)
Psalm 81 vers 8: …Riep je om hulp, ik redde uit de nood…
Godsbeeld: redder, bevrijder
Maak in een bundel buigzame takken (bijvoorbeeld wilgentenen) een knoop als (in) een reddingstouw. Hang de bundel op of leg hem bij de bijbel of de leestafel.
2 Veertigdagentijd
)
Psalm 27 vers 8: …Zoek mijn nabijheid…
Godsbeeld: licht, behoud, beschermer
Bundel takken en laat daaruit als een antenne een gevorkte tak steken waarvan de sprieten als antennes naar diverse kanten gericht zijn. Plaats de bundel eventueel bij de paaskaars.
Biddag voor gewas en arbeid, 7 maart 2007
Psalm 111 vers 5: …Hij gaf voedsel aan wie hem vrezen…
Godsbeeld: macht, rechtvaardig, trouw, genadig, liefdevol
Maak van takken een soort staf en bundel in de kop daarvan een vrucht.
3 Veertigdagentijd
)
Psalm 103,1-7 vers 6: …de Heer doet wat rechtvaardig is…
Godsbeeld: vergever, genezer, rechtvaardig
4 Veertigdagentijd
)
)
Psalm 34, 1-11 vers 4-5: …Roem met mij de grootheid van de HEER … Hij heeft mij van alle angst bevrijd…
Godsbeeld: grootheid, bevrijder, redder
Maak met takken een open schaalvorm die gedragen wordt, open als armen gericht op de hemel. Steek daarin een kleine tak met bloesem.
5 Veertigdagentijd
)
)
Psalm 126 vers 6: …dragend de volle schoven…
Godsbeeld: groot, goed
Maak met takken een grote bol op een standaard. Laat de bol gedragen worden door bijvoorbeeld grote bladeren zoals van de Aronskelk, schoenlappersplant of groot klimopblad. Verwerk in de bol eventueel korenaren.
6 Veertigdagentijd
)
)
Psalm 73
Godsbeeld: God is goed, leider ten leven
Maak een mensvorm met takken en leg in zijn centrum van de open handen een groene bol met buxus als verwijzing naar het leven dat God wil.
Witte Donderdag
)
)
Psalm 116 vers 1: …De Heer heb ik lief…
Godsbeeld: liefde, redder ten leven
Maak met takken of riet een hartvorm en steek daarin witte bloesemtakken (in buisjes met water).
Goede Vrijdag
)
Psalm 22 vers 22: …bescherm mij……
Godsbeeld: sterkte, bevrijder
Maak met takken een boog, als een mens die zich over een ander buigt, maar ook als herinnering aan het trouwe verbond van God met de mensen, de aarde.
Pasen
)
Psalm 118,15-24: …ik zal niet sterven, maar leven…
Godsbeeld: eeuwig trouw
Maak met takken en groene takken een mensvorm. Maak er een paasschikking van door daarbij paasbloemen zoals narcissen te plaatsen (ook wel paastrompetten of paaslelies genoemd).
terug
Roel Bosch (RB) schrijft bij de lezingen uit het gemeenschappelijk rooster meditatieve teksten. De volledige teksten kunt u nalezen in De Eerste Dag, lente 2010.
De groet van de gemeente kunt u bijvoorbeeld plaatsen bij een kruis (zie ook de suggesties voor kruisen als basisschikking), op een apart bloementafeltje of bij een stilleven voor deze periode. Bij de groet kunt u op een kaartje de volledige tekst van Roel Bosch schrijven of enkele kernzinnen.
1 Veertigdagentijd
Lucas 4, 4 'De mens leeft niet van brood alleen'
Romeinen 10, 8-13 .. Hij geeft zijn rijke gaven aan allen die Hem aanroepen
.. Help me leven van uw woord (RB)
Groet van de gemeente:
Boeket met verschillende soorten takken met knoppen (liever geen bloemen) met daartussen korenaren, klimop en paars lint.
2 Veertigdagentijd
1 Korintiërs 13, 1-13 .. Alles verdraagt ze, alles gelooft ze, alles hoopt ze, in alles volhardt ze.
.. Gods liefde, zijn geloof, zijn hoop… God, op de berg en in het dal, laat liefde leven. (RB)
Groet van de gemeente:
Maak een kransje van rode kornoelje takken (liefde), met alledaags groen (hoop). Plaats hierin een bakje met witte bloemen (hyacint, sneeuwklokje of primula bijvoorbeeld) als verwijzing naar geloof.
Een alternatief: drie witte kaarsen in een schaal met mos en stenen. Bind rond deze kaarsen groen, rood en wit lint (of takjes in die kleuren).
3 Veertigdagentijd
Lucas 13,4 ..denken jullie dat zij schuldiger waren dan alle andere mensen die in Jeruzalem wonen?
.. De Heer richt zich op wie stil, kapot misschien, zijn leven aan Hem toevertrouwt (RB)
Groet van de gemeente:
Een mandje met potplanten of bolbloemen in verschillende kleuren of soorten, bijvoorbeeld paarse en rode minicyclaampjes of blauwe druifjes en hyacinten. Slinger daardoorheen ranken klimop.
4 Veertigdagentijd
2 Korintiërs 5,16 .. Daarom beoordelen we vanaf nu niemand meer volgens de maatstaven van deze wereld.
.. een varkenshoeder of een theoloog, gevallen vrouw of weggelopen zoon,
naar Gods idee is dat niet wat nu telt (RB)
Groet van de gemeente: Een boeket van paarse en roze of witte tulpen of van kleine en wat grotere voorjaarsbloemen, samengebonden met roze lint: het licht van Pasen breekt door het paars.
5 Veertigdagentijd
Jesaja 58,9 .. Wanneer je… de beschuldigende vinger en de kwaadsprekerij uitbant…(2010)
.. een oordeel uitspreken, als rare aan de kant,
om zelf een plaats te krijgen in het middenveld- ..
zo komt Jezus aan de rand terecht.. (RB)
Groet van de gemeente:
Maak een boeket met in het midden donkere takken van bijvoorbeeld berk en aan de rand 7 rode tulpen. Hang aan het boeket een witte steen omwikkeld met zwarte tule.
6 Veertigdagentijd
Jesaja 50,4 Elke ochtend wekt Hij mijn oor, zodat het toegerust is om aandachtig te horen ..
.. Dat kan 'Hossana' zijn, of 'Kruisigigen! … (RB)
Groet van de gemeente:
Bundel centraal rode anemonen of rode tulpen (kruisigen, lijden), met daaromheen buxustakken (Hosanna, Palmzondag..). Vorm van buigzame takken grote oren, of gebruik grote bladeren van de schoenlappersplant daarvoor. Bind die oren om het geheel met paars en rood lint.
terug