Zomer
door Tini Brugge
met medewerking van Anita Westhuis
(zie boek Bloemen geven zin pg. 111 -121 en de verhalen over bloemen in de kerktuinkalender juni, juli en augustus op de website www. kerktuinen.nl , verhalen over: akelei, driekleurig viooltje, Jacobsladder, engelwortel, Sint Janskruid, margriet, Jacobskruiskruid, lelie en roos, goudsbloem, gladiool)
In de kerk begint de zomerperiode met de groene kleur op de zondag na het feest van de Drievuldigheid (Trinitatis). Dit feest is de zondag na Pinksteren. In de R.K. traditie is de zondag na Trinitatis Sacramentszondag.
Inhoud, uitgewerkte thema´s:
Klik op de foto voor een weergave op ware grootte
Veel bloemen en planten uit de tuin zijn geschikt om mee te werken. Een aantal daarvan kan ergens naar verwijzen, bijvoorbeeld:
- Anjer - lijden (enkelvoudig-bloem als een nagel, een spijker)
- Aronskelk - staf van Aaron (bloeiwijze)
- Bies - water (biezenmandje Mozes)
- Brandende Liefde (Lychnis)
- Dille - bijbels kruid
- Duifkruid (Scabiosa) - naam: duif/ beeld van de Geest
- Duizendblad (Achillea) - Jozefskruid (geneeskrachtig kruid, geneest wonden)
- Goudsbloem - geloof, gehoorzaamheid, Mariabloem. Geneeskruid (Calendula zalf)
- Gras - vergankelijkheid (Jesaja 40, 6-8, Psalm 90,50
- Guldenroede - gulden= goud
- Iris - boog/ regenboog - drievuldigheid
- Kalebas - groeikracht
- Kamille - geneeskruid
- Klokjesbloem - naam: klok-geroepen worden
- Kogeldistel/ Kruisdistel - distel: lijden
- Korenbloem - blauw- hemelse kleur/ Maria bloem; trouw tussen het koren
- Koriander - bijbels gewas/kruid
- Lavendel - geur
- Lelie - wit: onschuld zuiverheid (Madonnalelie)
- Margriet - margarite =parel
- Monnikskap - naam
- Mosterd - bijbels kruid als beeld van groeikracht
- Munt - bijbels kruid
- Passiebloem - lijden
- Roos - liefde
- Vrouwenmantel - naam
- Wonderboom - bescherming Jona 4,6
- Zonnebloem (diverse Helianthen) - gelijkenis met de zon, beeld van God
- Zonnehoed (Rudbeckia)
Andere goede tuinplanten voor bloemwerk zijn bijvoorbeeld: ridderspoor, allerlei Erigerons soorten (fijnstraal), gipskruid, bergamotplant (Monarda), kattestaart (Liatris), lupine, Phlox, Zeeuws Knoopje (Astrantia) en dahlia's.
Goede zaaibloemen (een- en tweejarige) zijn bijvoorbeeld: Amaranthus, Cosmea, duizendschoon, ganzebloem, Juffertje in het groen, kaasjeskruid, kattesnor, leeuwebek, Malope, Nicandra, zomeraster, Zinnia)
Bladmateriaal bijvoorbeeld: van Hosta, klimop, Ligularia, Pachysandra, mansoor.
inhoud
symbolen
De thema's in de zomertijd zijn divers. Daarom is er geen sprake is van typerende symbolen voor deze groene tijd.
Ga zelf na of de lezingen aanleiding geven tot het gebruiken van een bepaald voorwerp, een bepaalde kleur of geurende bloemen
inhoud
Algemeen (in alle jaren toepasbaar)
Er is geen specifieke opbouw in de lezingen in de zomer. Afhankelijk van het jaar worden met name gelijkenissen gelezen uit Matteüs (A-jaar), Marcus (B-jaar) of Lucas (C-jaar). Wel kan men kiezen voor een vaste omlijsting, raamwerk, centrum of achtergrond. Bijvoorbeeld:
- Leven in de groene tijd: een raamwerk met daarin gespannen een groen doek, de liturgische kleur van de zomer.
- Bijbelverhalen als voedsel voor de ziel: een raamwerk van korenaren, bijvoorbeeld gebonden rond een schilderijlijst.
- Lezen en Luisteren: de lezenaar met de bijbel als centrum
- Op zoek naar de kern: ontwerp in de kerkruimte een doolhof met bijvoorbeeld bakstenen of stro. Plaats in het midden daarvan het boeket van de week of een vaas met bloemen die een symbolische betekenis hebben (rozen, lelies, grassen, geurende bloemen)
inhoud
Sint Jan 24 juni
Het feest van Johannes de Doper is in de kerkelijke traditie gekoppeld aan de zomerzonnewende. Op 24 juni wordt zijn geboorte gevierd, precies zes maanden voor de viering van de geboorte van Jezus. Er staat geschreven dat Johannes kleiner moet worden en Jezus groter (Johannes 3,30). Vanaf Sint Jan neemt de zon in kracht af, vanaf Kerstmis wordt de zon weer sterker.
Er zijn veel kruiden die als (volks)naam Sint Janskruid dragen, vaak omdat ze rond Sint Jan bloeien of een heilzame, geneeskrachtige werking hebben. Om in boeketten te verwerken zijn bijvoorbeeld geschikt: Sint Janskruid, kamille, margriet, bijvoet . Bij het maken van Sint Janstrossen of kransen werden zeven of acht verschillende kruiden gebruikt omdat de naam Johannes in het Nederlands acht letters bevat en in het Grieks (Ioannis) zeven. Vaak werd walnotenblad gebruikt omdat het geveerde blad is samengesteld uit vaak zeven blaadjes. Het getal zeven verwijst naar de goede gaven van de Geest. De meeste kruiden die gebruikt werden hebben een geneeskrachtige, heilzame werking als verwijzing naar het heil dat Johannes bracht.
- maak een krans met Sint Janskruid en bijvoorbeeld gele kamille zodat de vorm van een zon ontstaat
- schik in een boeket met heilzame kruiden zoals bijvoorbeeld Sintjanskruid, kamille en duizendblad. Maak het boeket af met notenblad
inhoud
25 juli Sint Jakob
De weg en het landschap: voedsel voor de ziel
Op 25 juli is de gedachtenisdag van de apostel Jakobus die in Santiago de Compostella zijn graf heeft. Pelgrimeren naar Santiago betekent door het landschap trekken, stil staan bij de natuurbeelden en de beelden die in de bijbel worden gebruikt om het verhaal van God en mensen te duiden, Jacobus is de pelgrimsheilige. Het symbool voor pelgrims is de schelp.
- Maak op een plaat, met lijm, een spiraalvorm of de vorm van een labyrint. Strooi hierover fijn zand.( door lijm te gebruiken kun je hem vertikaal plaatsen) Plaats in het midden een (Jacobs)schelp als beeld van de zoektocht van de ziel.
- Teken op een achtergrond een Jacobsschelp(de "Shell-schelp")
Plaats daarvoor een boeket of maak een landschapsschikking. Dit zijn schikkingen met natuurlijke materialen waarin de schikstijl de natuurlijke groeiwijze volgt en zo een beeld geeft van een mini landschap. Als ondergrond is een dienblad goed geschikt.
Ga na of in de lezingen van de zondag beelden uit de natuur voorkomen die als startpunt kunnen dienen. Bijvoorbeeld:
- Berg - plaats van Godsontmoeting (Mozes, Jezus etc)
stapel stenen op of leg een grote steen hoog op een bloementafel. Werk de ondergrond af met stenen en 'bergbloemen' bijvoorbeeld planten uit de rotstuin (Sedum soorten)
- Bos/bomen: "de bomen hebben wortels, de bomen mogen stevig staan, maar mensen moeten verder gaan (Huub Oosterhuis) '.
Plaats een mooie tak centraal. Of gebruik een cilindervaas als stam waaruit u allerlei takken met bladeren steekt.
- Akker: - het beeld van het voedsel, de graankorrel. Gebruik korenaren of maïs
- Weide: maak een parallelle schikking met allerlei soorten gras
- Boomgaarden/ vruchten: - vrucht dragen (herkennen aan de vruchten)br>Gebruik bijvoorbeeld glazen cilinders met daarin verschillende soorten vruchten die omgeven worden door takken en bladeren
- Water : oase/ levend water
Vul een schaal met water en waterplanten. Als beeld van een bron kunnen lisbladeren in een loodprikker naar alle kanten uitstralen.
Of maak composities met schelpen in glazen cilinders en helmgras
Oogst
Jacobus is de schutspatroon van de oogst. Zijn vierdag was het begin van de graanoogst.
- Maak versieringen met korenaren, bij de tafel van "brood en wijn". Bijvoorbeeld een kruisvorm of bindt korenschoof, of vorm de symbolen van geloof (kruis) hoop (anker) en liefde (hart). Of maak met de aren schaalvormen voor het brood etc. Met stro en aren zijn er zeer veel mogelijkheden!
inhoud
Maria ten hemelopneming 15 augustus
Op 15 augustus, de dag van de 'hemelvaart' van Maria worden in veel katholieke kerken kruiden bundels gezegend en thuis opgehangen. Soms is dat alleen het boerenwormkruid. Volgens een legende bleven zeven geurende balsemkruiden achter op de plaats waar Maria gestorven was; dat waren basilicum, lavendel, rozemarijn, marjolein, tijm, citroenmelisse en hysop.
- verzamel zeven vaasjes in de Mariakleuren wit of blauw en maak hierin met de geurende kruiden boeketjes.
- Maak een compositie met witte en blauwe tuinbloemen of met "Maria" bloemen zoals lelies en rozen
inhoud
)
)
)
)