De kerktuin in Juli
door Tini Brugge
Inhoud:
Planten rond Sint Jan
De zomer begint volgens de kerkelijke traditie als vanouds de zonnewende op 24 juni, het feest van Johannes de Doper, gevierd wordt. Bij uitzondering wordt niet de sterfdatum, maar een geboorte herdacht. De geboorte is op deze dag bepaald omdat Elisaberh in haar zesde maand zou zijn toe Maria bezocht werd door de engel Gabriël (Lucas 1,26-28), en omdat er geschreven staat dat Johannes kleiner moet worden en Jezus groter (Johannes 3,30). Vanaf St. Jan neemt de zon in kracht af, van kerstmis wordt de zon weer sterker. Johannes zelf maakt veel indruk als boeteprediker en doopt vele mensen. Veel geneeskrachtige kruiden die rond juni, begin juli bloeien, dragen als volksnaam Sint Janskruid. De Roomse kamille die met name in borentuinen voorkomt, ook wel moederkruid genaamd is daar ook een voorbeeld van. De echte kamille is nog steeds een geliefd huismiddel bij kiespijn. Het echte Sint Janskruid (Hypericum perforatum) herinnert op diverse wijze aan Johannes. De bloemknoppen geven bij het stuk wrijven een rood sap af, een herinnering aan het bloed dat bij zijn onthoofding vloeide. De blaadjes lijken - als je ze tegen het licht houdt- vele klein gaatjes te hebben. Een legende vertelt hoe de duivel eindeloos geprobeerd heeft met zijn scherpe klauwen de geneeskracht van dit kruid te breken. De volksnaam "jaag den duivel" herinnert aan het gebruik om Sint Janskruid, samen met allerlei andere kruiden in de vorm van een krans of een bundel, op allerlei plaatsen te hangen zoals staldeuren en zelfs schoollokalen, om het kwaad te weren.
terug
Margriet (Leucanthemum sp.)
De latijnse naam margriet betekent "parel". Ze is een parel tussen de grassen. Parels fascineren door hun schoonheid. In de tijd van het Matteüsevangelie zijn parels kostbare juwelen. Hij gebruikt het beeld van de parel in vergelijking met het koninkrijk: "Het gaat met het koninkrijk der hemelen als met een schat, in de akker verborgen. Toen iemand hem vond, verborg hij hem, en van blijdschap ging hij alles verkopen wat hij bezat en kocht hij die akker. Ook gaat het met het koninkrijk der hemelen als met een koopman op zoek naar mooie parels. Toen hij één kostbare parel gevonden had, ging hij alles verkopen wat hij had en kocht hij haar (Matteüs 13,44-45). De wilde margriet is in juli over haar hoogtepunt van bloeien heen, maar de tuinmargrieten bloeien in alle eenvoud stil door.
terug
Jacobsladder (Polemoium caerulum) en Jacobskruiskruid (Seneceo jacobaea)
Twee bloemen die de naam Jacob dragen. De Jacobsladder draagt de naam van 'vader Jacob ' in het eerste , oude testament. Jacob had een droom: en zag een ladder die op de aarde stond en waarvan de top tot in de hemel reikte. Langs die ladder stegen Gods engelen op en daalden neer' (Genesis 28,12) De bladeren van de plant lijken op ladders en de hemelsblauwe bloemen beginnen van boven naar beneden te bloeien. Zo kreeg deze plant haar naam. Cauruleus betekent in het latijn (hemels) blauw. Inmiddels zijn er ook witte en roze variëteiten.
Het Jacobskruiskruid draagt de naam van Jacobus de 'meerdere', de apostel. Jacobus is nog steeds zeer bekend: het is de pelgrimheilige voor allen die op weg gaan naar Santiago de Compostela waar zijn graf is. Een legende verhaalt hoe men op zoek was naar het graf van Jacobus. Geleid door een ster in de donkere nacht vond met op een veld het graf. Zo kreeg Santiago de Compostela haar naam: sterrenveld. De melkweg wordt wel beschouwd als de pelgrimsweg langs de hemel. In het sterrenbeeld Orion herkent men een staaf. In de Grote Beer ziet men ook wel een drinkkruik- ofwel kalebas die pelgrims daarvoor gebruikten. De bloemetjes van Jacobskruiskruid lijken op een veld vol sterren. Herfstleeuwentand, Leontodon autumnalis, kreeg als volksnaam Sint Jaapsbloem omdat zij rond zijn feestdag, 25 juli bloeit.
terug
)
)
De zomer begint volgens de kerkelijke traditie als vanouds de zonnewende op 24 juni, het feest van Johannes de Doper, gevierd wordt. Bij uitzondering wordt niet de sterfdatum, maar een geboorte herdacht. De geboorte is op deze dag bepaald omdat Elisaberh in haar zesde maand zou zijn toe Maria bezocht werd door de engel Gabriël (Lucas 1,26-28), en omdat er geschreven staat dat Johannes kleiner moet worden en Jezus groter (Johannes 3,30). Vanaf St. Jan neemt de zon in kracht af, van kerstmis wordt de zon weer sterker. Johannes zelf maakt veel indruk als boeteprediker en doopt vele mensen. Veel geneeskrachtige kruiden die rond juni, begin juli bloeien, dragen als volksnaam Sint Janskruid. De Roomse kamille die met name in borentuinen voorkomt, ook wel moederkruid genaamd is daar ook een voorbeeld van. De echte kamille is nog steeds een geliefd huismiddel bij kiespijn. Het echte Sint Janskruid (Hypericum perforatum) herinnert op diverse wijze aan Johannes. De bloemknoppen geven bij het stuk wrijven een rood sap af, een herinnering aan het bloed dat bij zijn onthoofding vloeide. De blaadjes lijken - als je ze tegen het licht houdt- vele klein gaatjes te hebben. Een legende vertelt hoe de duivel eindeloos geprobeerd heeft met zijn scherpe klauwen de geneeskracht van dit kruid te breken. De volksnaam "jaag den duivel" herinnert aan het gebruik om Sint Janskruid, samen met allerlei andere kruiden in de vorm van een krans of een bundel, op allerlei plaatsen te hangen zoals staldeuren en zelfs schoollokalen, om het kwaad te weren.)
)
)