Duurzame recepten het jaar rond

Eetgroepen - voedsel voor lijf en ziel
Samen aan tafel … , zodanig dat de maaltijd ook aanleiding geeft tot verdieping en inspiratie, dat is de intentie van ons werk.
We hopen dat de recepten voor bijvoorbeeld eetgroepen een handreiking zijn, daarom baseren we de recepten op 8 personen. Voor kleinere aantallen is het een kwestie van delen.

Goede week & Pasen

In de acht dagen van Palmpasen tot Pasen staan centraal: de intocht van Jezus als vredesvorst in Jeruzalem, het laatste avondmaal met de leerlingen, de eenzaamheid in de Hof van Getsemane, de overlevering en veroordeling van Jezus, zijn lijden en de kruisdood en de verrijzenis uit de dood. In deze week wordt het vasten afgerond.
In de christelijke traditie wordt de symboliek bepaald door de herinnering aan het leven uit de dood, de opstanding van Jezus. De kleur wit is de feestkleur. Het lentegroen verwijst evenals het ei naar het nieuwe leven.
In de vastentijd werden volgens bepaalde tradities geen eieren gegeten. Met Pasen weer volop!
Het eten van lam herinnert an het Joodse pasen: het eerstgeboren lam (ram), uit de kudde werd als offer naar de tempel gebracht en aan God opgedragen. Jesus wordt wel beschouwd als het paaslam.
Ook het bakken van speciaal paasbrood is in allerlei landen bekend, evenals paaskoekje en paascake is het een traditie. Het paasontbijt herinnert aan de gewoonte om in de paasnacht te waken tot aan het ochtendgloren. Vaak had men vanaf Goede Vrijdag gewaakt en gevast.

Seizoensgroenten april
Bij de afronding van de vasten passen eiwitvervangers zoals gedroogde bonen en erwten. Prei, biet, wortelen en uien blijven als bewaargroenten beschikbaar.
Vers groen is een beeld van nieuwe leven; lentegroen zoals spinazie, raapstelen, tuinkers, waterkers, postelein, rucola en snijsla zijn weer leverbaar zijn van de koude grond.
Eieren passsen bij pasen als verwijzing naar het nieuwe leven. Denk aan de (“bevrijde”) scharrelkip.

Witte Donderdag

De tijd voor Pasen was het gewoonte om ‘boete te doen’ , te vasten. Op Witte Donderdag werden van oudsher de boetelingen weer opgenomen in de kerkelijke gemeenchap om met elkaar het paasfeest te vieren. In Vlaanderen was men gewoon op Witte Donderdag door 12 mensen brood uit te delen, de zogenaamde Apostelbrokken. In Antwerpen noemt men de dag 'soppendonderdag' omdat met dan brood in honing gedoopt at.
Tegenwoordig staat het laatste avondmaal centraal in de viering. Voor die maaltijd wast Jezus de voeten van de leerlingen, het is een uiterlijk teken van rein worden. Het eten van een soep met reinigende kruiden is een verwijzing naar de innerlijke reiniging. De voetwassing is vooral een verwijzing naar dienstbaarheid en onvoorwaaardelijke liefde.
Witte Donderdag was oorpronkelijk geen aparte vierdag, maar de avond van de voorbereiding op Goede Vrijdag.

Soep met reinigende kruiden.
Er bestaan zogenaamde twaalfapostelsoepen met reinigende voorjaasrkruiden. Van oudsher zijn klein hoefblad, weegbree, maarts viooltje reinigende, slijmoplossende kruiden uit de natuur. Peterselie is goed voor de nieren.
Voor de soep zijn ook jonge blaadjes zevenblad , winterpostelein, kervel, selderij, hondsraf, paardebloem, maggikruid, bieslook en citroenmelisse geschikt.
Met deze kruiden (fijn gesneden) kan ook kruidenboter of kruidenkwark gemaakt worden. (zie ook recept Hemels Spijzen pg. 64)
· Gründonnerstagsuppe
· Gezonde kruidensoep
· Groene pannekoeken
· Witte Donderdagsoep

Broden
Vaak is het recept voor twee broden, zoals gebruikelijk in de joodse traditie bij de opening van de sabbath. Met een doekje zijn ze bedekt als herinnering aan het manna- ‘wit als korianderzaad’- het brood uit de hemel tijdens hun tocht door de woestijn.
Het aantal twee zou ook een herinnering zijn aan: één brood voor nu, en één voor onderweg.
· Bisschopsbrood
· Fijn witbood met zaden
· Karwijcrackers
· Rozemarijnbrood
· Sodabrood

Maaltijden met brood
· Broodschotel met kaas
· Broodsoufflé met kaas, prei of uien

Goede Vrijdag

In de katholieke kerken is dit, evenals Aswoensdag, een strikte vastendag, dat betekent geen vlees. In Nederland werd op deze dag vroeger vooral gedroogde en gezouten kabeljauw gegeten. Nu wordt deze vis door overbevissing schaars. In Polen is men gewoon karper met mierikswortel te eten.

Mierikswortel
Het is een van de bittere kruiden die in de zogenaamde sederschotel tijdens het Joodse Pasen herinnert aan de bittere tijd van slavernij in Egypte. De bitterheid van het kruid past met vis als verwijzing naar Christus, goed op Goede Vrijdag. Dat mierikswortel in het katholieke Polen veel gebruikt wordt, heeft wellicht te maken met de vele joodse gemeenschappen die destijds Polen bevolkten. Mierikswortel is in potjes te koop en als kruidenpoeder.
· Vis met mierikswortel
· Karthuiser Goede Vrijdagvis

Paasdag

Vele versies uit diverse landen en streken zijn bekend. Meestal gaat het om een feestelijk brood dat extra gevuld is met krenten, rozijnen, ornajesnippers, amandelpijs etc.
De vorm heeft soms een speciale betekenis:
- Vlechtvorm: twee of drie strengen die tot vlecht worden gebonden.
- - Twee strengen: hemel en aarde, leven en dood verbonden.
- - Drie strengen; verwijzing naar de drie-eenheid Vader, Zoon en Geest. In de joodse traditie verwijzen de drie strengen van het speciale sabbath-brood (challe) naar waarheid, vrede en gerechtigheid (Janny de Moor).
- Rond: geen begin, geen einde, de eeuwigheid, continuïteit van de liefde.
- Vierkant: vier gelijke zijden (gelijkheid, gerechtigheid) zoals het grondpatroon van het nieuwe Jeruzalem.
- Driehoek (gelijkzijdig): abstracte verwijzing naar de drie-ene God.

Paasbroden
· Armeens paasbrood
· Grieks paasbrood
· Gronings paasbrood
· Russisch paasbrood met amandelen
· Zoet Kloosterbrood

Paaskoekjes
· Ierse paaskoekjes
· Zweedse paaskoekjes
· Paasscones

Paasmaaltijd
· Pascha

Lentegroene gerechten
· Pikante paas-spinazietaart
· Frittata – spinazie omelet
· Italiaanse paastaart
· eenvoudige spinazietaart met geitenkaas

Nagerecht
· Easter ledger pudding