platform

Kerktuinen

In 2001 hebben torenvalken gebroed op de Pauluskerk in Oegstgeest. De lotgevallen van dit paartje torenvalken worden uiteengezet door Chris en Nellie Smeenk in een artikel in het kerkblad. Dat artikel staat hieronder

terug naar de kerknatuurtuin

Van zeven naar één: de torenvalken van de Pauluskerk

Een goede buur is beter dan een verre vriend. Dankzij de meelevende en oplettende overburen van de torenvalken hebben we het kleine drama kunnen volgen. Aanvankelijk ging het goed met de jongen. Een probleem was, dat ze in dat nisje in de toren een menigte vormden die niemand tellen kon, zelfs niet vanuit het zolderraam aan de overkant, van waaruit je recht in het nest keek. In een grote stapel zaten ze op en achter elkaar, voor een deel verstopt achter de houten balk die daar ooit geplaatst is tegen de duiven. We dachten aanvankelijk dat er vier jongen zaten, maar dat klopte niet, zoals we merkten.

Zaterdag 16 juni gebeurde wat we hadden gevreesd. De jongen waren te groot gegroeid en het richeltje was vol. Ze begonnen hun vleugels uit te slaan en het eerste valkje verloor zijn houvast en dwarrelde naar beneden; hij landde op het bovenste blok van de zevenvuldigheid, waar hij even de ruimte had. Zondagochtend werden we opgebeld met "goed nieuws": er zaten er nog vijf in het nest, plus die ene op het blok. Maar helaas, opeens was de gevallen vogel weg. Onder de bemoedigende klanken van de opwekkingsliederen die 's avonds in de kerk werden gezongen, hebben we nog gezocht, maar niet gevonden.

Maandag zat nummer twee op het blok. Tot onze ontzetting probeerde die 's avonds een naastgelegen steen te bereiken. Maar tussen die drie maal zeven ornamenten bevinden zich verticale richels en dat ging dus mis. Daar kwam hij naar beneden gefladderd, alle zeven stenen vastgrijpend, en landde op de stoep. Hij werd naar het vogelasiel gebracht.

De overgebleven jongen begonnen zich steeds meer te roeren. Dat kon niet goed aflopen. Dinsdagmiddag kwamen er weer twee naar beneden gedwarreld, als de vruchtjes van een esdoorn. Ze landden gelukkig zacht en scharrelden rond tot in de naastgelegen tuin. Ook die belandden in het asiel. De laatste drie volgden woensdag. Weer werden ze op tijd gevonden, gevangen en naar het asiel vervoerd. Het nest was leeg.

Wat er nu precies is misgegaan (afgezien van het ruimtegebrek in de nis), weten we niet goed. Zeven jongen is een uitzonderlijk aantal voor een torenvalkenfamilie: een zevenvuldig nakroost lijkt volmaakt, maar daar komt bij roofvogels meestal niets van terecht: de vleespotten raken dan gauw leeg, tenzij er een muizenplaag heerst. Het lijkt erop dat de ouders het inderdaad niet aankonden en het nest in de steek hebben gelaten, hoewel er heel wat muizen en ook jonge spreeuwen werden aangevoerd. We vonden zaterdag in de toren nog een verse veldmuis met een groen blaadje tussen zijn tandjes. Maar na zaterdag heeft niemand de oude vogels meer gezien en de jongen begonnen uit te hongeren. Van een afstand zag je dat niet zo; ze zaten puik in de veren en maakten een weldoorvoede indruk. Maar toen we de diertjes eenmaal in handen hadden, bleek hoe mager ze waren; ze hebben sinds die zaterdag waarschijnlijk (haast) niets meer te eten gehad, en voordien wellicht ook al te weinig.

Van het asiel kregen we droevig nieuws. Vijf van de zes valkjes hebben het niet gehaald: ze waren kennelijk te zeer verzwakt. De zesde maakt het goed; we hopen dat die zich straks zelf kan redden. Ach, hoeveel kans hadden ze in de natuur gehad? Driekwart van de jonge vogels haalt de volgende lente niet. Het paradijs is niet zo vredig: denk maar aan al die muizen en spreeuwen. Leven betekent dood, dood betekent leven. Tenslotte: wat doen we met die nis? Een nestkast erachter plaatsen, een platformpje bouwen? Of helemaal afsluiten om herhaling van zo'n rampje te voorkomen? We zijn er nog niet uit.

Nellie & Chris Smeenk, 23 juni 2001.

Inmiddels wordt er nu nagedacht bij De Pauluskerk hoe het Torenvalken beter naar hun zin kan worden gemaakt. Het plaatsen van een nestkast is een mogelijkheid die overwogen wordt. Ook gaat men wellicht plannen maken om het kerkterrein meer ecologisch in te richten.

terug naar de kerknatuurtuin