Een 'Vlaamse' hof van lof in Nieuwmunster

Op 24 augustus 2002 (Sint Bartholomeüs) is de bijbeltuin in Nieuwmunster (B.) ingewijd en voor het eerst opengesteld voor het publiek. Deze tuin ligt niet om een kerk maar in de hof van de pastorie. Het nu mogelijk om deze tuin te bezoeken.

Het idee leefde al een tijdje om in de pastorietuin van Nieuwmunster een hoekje te wijden aan Bijbelse planten. Samen met de kerkraad van Nieuwmunster legden we de koppen bij elkaar om het initiatief vorm te geven. Afgelopen winter werden dan uiteindelijk de mouwen op gestroopt (nogmaals dank aan de helpende handen) om te beginnen met de aanleg van een Bijbelse kruidentuin. Uiteraard bevindt alles zich nog in een beginfase, de eerste objectieve indruk van een tuin krijg je immers pas na verloop van een paar jaar.

Eigenlijk is de term Bijbeltuin niet helemaal juist. Er staan effectief planten in die met naam en toenaam in de Bijbel voorkomen (vb. wijnruit, munt, komijn, druivelaar,…). Maar daarnaast werden er ook planten opgenomen die via hun benaming of via een bijhorende legende ergens verwijzen naar de volkse christelijke traditie. (vb. Maagdenpalm, Onze Lieve Vrouw Bedstro, Judasboom, …) Ook vinden we in de bijbel onrechtstreekse verwijzingen naar planten (vb. de lijkwade van Jezus was gemaakt van vlas, …).

Ook over de structuur van de tuin werd grondig nagedacht. Een tuinontwerper werd aangesproken en met hem werd gekozen voor een klassieke rechtlijnige structuur die een beetje doet denken aan de vroegere kloostertuinen. De paadjes werden opgevuld met schelpjes uit Nederland (!) Via deze structuur kan de tuin ingedeeld worden in vier windstreken die elk hun eigen symbolische betekenis hebben. Net zoals bij een kerkgebouw hebben we de tuin ingedeeld rekening houdend met de symboliek van de 4 windrichtingen :

NOORD : staat voor water, Matteüs, het passieve, de duisternis, het vrouwelijke, het Oude Verbond…
OOST : staat voor lucht, Johannes, de hoop, het nieuwe leven, de verrijzenis,…
ZUID : staat voor vuur, Marcus, het actieve, het licht, het mannelijke, het Nieuwe Verbond,…
WEST : staat voor de aarde, Lucas, het einde van het leven, de strijd tussen goed en kwaad, de apocalyps,…

Ons inspirerend op deze symboliek maakten we de volgende keuze :

In het noordelijke vak staan de planten die we terugvinden in het Oude verbond. ( koriander, amandelboom, peulvruchten, malva, mierikswortel, venkel, Cistroos, ui, bieslook, prei, salomonszegel, riet en tradescantia ) Het noorden staat immers voor de nacht waaruit het licht ontstaat en is voor een kompas ook de hoofdrichting. Zo is ook onze christelijke geloofstraditie geworteld in de rijke Joodse cultuur die we spijtig genoeg zo weinig kennen.

In het oostelijke vak staan planten die verwijzen naar Jezus' leven, dood en verrijzenis. (vijgenboom, hysop, wilde marjolein, duizendblad, geranium, judasboom, wijnruit, salie, munt, koriander, anemonen, klaprozen, vergeet-me-nietjes, tarwe, salie, Sint-Janskruid, vlas, sempervivum, steenbreek, lychnis en rozemarijn) Het oosten is immers de kant van de opkomende zon, die staat voor nieuw leven en zo verwijst naar Onze Verlosser.

De zuidkant is de kant van het Nieuwe Verbond, zeg maar de Kerk. Hier staan zowel de mariale planten (madonnalelie, vrouwenmantel, madeliefje, lavendel, akelei, salie, munt, longkruid, hazelaaar), heiligenplanten (Teunisbloem, Kartuizeranjer, Veronica, sleutelbloem, malva, sering) als planten die verwijzen naar onze grote mystici (vb. bosaardbei, jacobsladder, geranium Orion, siergrassen en goudsbloempjes)

De westkant, die altijd een beetje staat voor het einde van het leven, staat in het teken van de Apocalyptische strijd. Hier vinden we planten die door onze volkscultuur werden bestempeld als goed of kwaad. ( artisjok, meiklokje, engelwortel, hulst, geranium, alsem, varens)

Een plant die de tuin sterk bepaalt, is de buxus. Niet alleen zijn alle tuinvakken omzoomd met een buxushaagje, ook staat in het midden van de tuin een prachtige buxusboom die naar schatting 150 jaar oud moet zijn. Met zijn blijvend groene bladeren verwijst hij uiteraard naar het eeuwige leven. Daarnaast is de tuin helemaal ommuurd (paradijs = ommuurde tuin !!) en ook hier staat de symboliek niet stil. De muren worden immers begroeid door allerhande planten die erop gedijen (vb. muurleeuwenbek, robertskruid,…) Dit staat een beetje symbool voor de verrijzenis waarbij het leven zich niet laat binden door de dood. Op de naar het zuiden gerichte muren gedijen de druivelaars eveneens zeer goed. Hiervoor werden o.a. Moezeldruiven uit het Ahrtal (meest noordelijk gelegen wijnstreek van Europa !!) gebruikt. Tot slot groeit er eveneens een wilg en een oude notelaar (met vele vruchten !).

In totaal zijn er voorlopig zo een 500 tal planten gezet uit 70 verschillende soorten. Tegen de zomer van 2003 hopen we de verzameling uit te breiden tot een 100-tal soorten. Meer uitleg zal dan verkregen worden via een brochure die binnenkort verschijnt. Meer verzoeken om informatie en om rondleidingen kunnen gericht worden aan:

Wouter & Kathy Delaere-Lamoral
Doelhofstraat, 37
B-8377 Nieuwmunster - Zuienkerke
tel + fax : 050411994
Of klik hier om een bericht te verzenden via de contactpagina
(Nieuwmunster bevindt zich tussen Brugge en de zee)

Naar het kerktuinenoverzicht